Borsk nad Jeziorem Wdzydzkim - przewodnik: atrakcje, plaża i okolica

Borsk to mała kaszubska wieś na samym południowym krańcu Jeziora Wdzydzkiego. Na stałe mieszka tu niewiele osób, a latem przyjeżdża każdy, kto szuka wody, sosnowego lasu i ciszy bez wielkich kurortów. Prowadzimy tu dwa domki, więc zebraliśmy w jednym miejscu to, co sami polecamy gościom: od plaży i kajaków, przez wycieczki w okolicy, po nasze ulubione miejsca na obiad.

Borsk w pigułce: gdzie leży i co go wyróżnia

Borsk należy do gminy Karsin w powiecie kościerskim. Leży w granicach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, na granicy dwóch krain: od północy zaczynają się Kaszuby, od południa Bory Tucholskie. W dawnych wiekach była to wieś królewska.

Najważniejsze jest jednak położenie. Borsk leży na samym południowym krańcu Jeziora Wdzydze, właśnie tam, gdzie wypływa z niego rzeka Wda. Przy wypływie stoją jaz i śluza, od których wziął nazwę pobliski zajazd. Dalej Wda płynie szybszym nurtem na południe, w Bory Tucholskie. Dzięki temu w jednym miejscu masz duże jezioro z żaglówkami i rzekę na spływy kajakowe.

Jezioro Wdzydzkie, czyli „Morze Kaszubskie”

Jezioro Wdzydze to część Krzyża Jezior Wdzydzkich. To układ połączonych akwenów: Wdzydze na południu, Radolne na zachodzie, Gołuń na wschodzie i Jelenie na północy, a do tego małe Słupinko. Razem mają ponad 1400 hektarów, dlatego mówi się o nich „Morze Kaszubskie”. Samo Jezioro Wdzydze ma około 14,5 km² powierzchni i należy do głębszych jezior w Polsce (miejscami ma niemal 70 metrów głębokości).

Na jeziorze leżą wyspy. Największa, Ostrów Wielki, ma ponad 90 hektarów i jest jedną z największych wysp jeziornych w Polsce. Mniejszy Ostrów Mały to rezerwat przyrody. Z wody, najlepiej z żaglówki albo kajaka, widać, jak dziki jest ten krajobraz: wysokie brzegi, sosny schodzące do wody, zatoki bez zabudowy. Więcej o samym jeziorze piszemy w przewodniku po Jeziorze Wdzydzkim.

Najpiękniejsze są tu wieczory. Słońce zachodzi nad wodą, a z naszego brzegu widać to jak na dłoni. Dlatego nasz domek Panorama ma w sypialni okno 160 × 220 cm skierowane właśnie na jezioro.

Plaża w Borsku: co warto wiedzieć

Gminna plaża w Borsku jest przy ulicy Jeziornej. Ma pomosty, zjeżdżalnie dla dzieci i wypożyczalnię sprzętu, więc w upał można tu zostać do wieczora. Druga popularna plaża jest przy ośrodku Czarnowodzianka. Mała, spokojniejsza plaża jest też na terenie ośrodka Jasnochówka, przy karczmie, około 300 metrów od naszych domków.

Kilka praktycznych rad:

• Zabierz buty do wody. Dno przy brzegu bywa kamieniste, a dzieciom w butach jest po prostu wygodniej.
• Rano jest najspokojniej. W lipcu i sierpniu najwięcej osób przychodzi po południu. Przed 11:00 plaża bywa prawie pusta, a woda często gładka jak lustro.
• Wieczorem wróć na zachód słońca. Pomost to jedno z najlepszych miejsc w Borsku, żeby zobaczyć, jak słońce chowa się za lasem po drugiej stronie jeziora.

Goście naszych domków mają też własne zejście: przy działce są schody prowadzące prosto do jeziora.

Na wodzie: żagle, kajaki i rowerki wodne

Borsk żyje wodą, a wypożyczalnie są dosłownie kilka minut spacerem od domków.

Żeglarstwo

Jezioro Wdzydze jest duże, wietrzne i ma wiele zatok, więc żeglarze przyjeżdżają tu od dziesięcioleci. W Borsku działa marina z wypożyczalnią jachtów. Jeśli nie masz patentu, poszukaj rejsu ze sternikiem albo zacznij od rowerka wodnego.

Kajaki na Wdzie

Z Borska rusza się na spływy Wdą, jedną z najpiękniejszych rzek kajakowych na Pomorzu. Lokalne wypożyczalnie organizują trasy z transportem, więc nie musisz wracać pod prąd. Popularne są odcinki kilkunastokilometrowe, na pół dnia albo cały dzień. Trasy, czas przepłynięcia i praktyczne rady zebraliśmy w tekście spływ kajakowy Wdą z Borska.

Po samym jeziorze też da się pływać kajakiem, ale przy silniejszym wietrze potrafi być fala. Wtedy lepiej trzymać się brzegu albo wybrać rzekę.

Wędkowanie

Wody Krzyża Wdzydzkiego to klasyka wędkarstwa na Kaszubach. Łowi się tu między innymi leszcza, płoć, okonia, szczupaka i sandacza. Przed wyjściem na ryby sprawdź aktualne zasady i zezwolenia dla tego łowiska.

Las, rower i grzyby

Wdzydzki Park Krajobrazowy to prawie 18 tysięcy hektarów lasów, jezior i torfowisk. Wokół Borska ciągną się sosnowe bory, w których latem zbiera się jagody, a od sierpnia do października grzyby. Leśne drogi i szlaki nadają się na spacery, nordic walking i rower. Najlepsze trasy, w tym nową ścieżkę rowerową Borsk-Wiele, opisujemy w tekście trasy rowerowe wokół Borska. Z dziećmi najwygodniej jechać właśnie nią, bo biegnie z dala od ruchu aut.

Dobrym pomysłem jest wyprawa dookoła jezior. Park przygotował materiały o szlakach na swojej stronie Pomorskich Parków Krajobrazowych.

Lotnisko w Borsku: loty paralotnią

Tuż obok wsi działa dawne lotnisko wojskowe, dziś lądowisko Borsk (EPBO). Startują stąd paralotnie, szybowce i wiatrakowce, a bez doświadczenia możesz polecieć paralotnią w tandemie z instruktorem. Więcej piszemy w tekście lotnisko w Borsku i loty paralotnią.

Wycieczki w okolicy Borska

Skansen we Wdzydzach Kiszewskich

To jedna z najciekawszych wycieczek z Borska. Kaszubski Park Etnograficzny im. Teodory i Izydora Gulgowskich to najstarszy skansen w Polsce, założony w 1906 roku. Na 22 hektarach stoi 59 zabytkowych budynków z Kaszub i Kociewia: chałupy, kościół, wiatraki, szkoła i zagrody. Dzieci zwykle zostają tu dłużej, niż planowali dorośli. Jak zwiedzać, kiedy wejść za darmo i co zobaczyć, opisujemy w przewodniku po skansenie we Wdzydzach. Więcej rodzinnych pomysłów znajdziesz w tekście Kaszuby z dziećmi.

Obok skansenu stoi wieża widokowa o wysokości 36 metrów. Z góry widać, jak cztery ramiona jezior spotykają się we Wdzydzach i dlaczego całość nazywa się Krzyżem.

Lizaki i Juszki

W leśnych Lizakach stoi drewniany kościół z rzeźbionymi drzwiami przedstawiającymi symbole czterech ewangelistów. To krótki, klimatyczny przystanek na rowerowej lub samochodowej pętli. W Juszkach, nad jeziorem Mieliste, zachowały się drewniane domy kryte trzciną.

Kościerzyna i Bory Tucholskie

Na większe zakupy, pocztę czy kino jedzie się do Kościerzyny. W drugą stronę, na południe od Borska, zaczynają się Bory Tucholskie: kilometry sosnowego lasu, rzeki i jeziora rynnowe. To dobry kierunek na całodniową wyprawę rowerem albo autem. Pomysły na wycieczki zebraliśmy w tekście Bory Tucholskie od strony Borska.

Gdzie zjeść w okolicy Borska: nasze podium

Lokali w okolicy nie brakuje, ale trzy miejsca polecamy gościom najczęściej. Dwa pierwsze nie mają marketingu i wielkich szyldów, za to mają kuchnię, do której się wraca.

1 Pod Brzozami, Wdzydze Tucholskie

Mała restauracja kilka kilometrów od Borska, we Wdzydzach Tucholskich. Serwuje polską, domową kuchnię: talerze są pełne, smaki jak u babci, a atmosfera spokojna, bez pośpiechu. Restauracja ma własny parking. W sezonie jest otwarta codziennie, poza sezonem głównie w weekendy, ale nie w każdy, więc wtedy warto wcześniej zadzwonić.

2 Nasza Ambrozja, Karsin

Restauracja przy ulicy Długiej w Karsinie, kilkanaście minut jazdy od Borska. Domowe obiady w stylu dawnej stołówki: codzienny zestaw z zupą i drugim daniem w bardzo przystępnej cenie, porcje, po których nie trzeba już kolacji, i trochę klimatu PRL-u. Otwarta codziennie w porze obiadowej, popołudniami bywa zamknięta, więc nie przyjeżdżaj na późny obiad.

3 Karczma Jasnochówka, Borsk

Najbliżej domków: w samym Borsku, około 300 metrów od nas, czyli rzut beretem. Działa na terenie ośrodka Jasnochówka przy plaży, w miejscu, gdzie mieszkał i tworzył malarz Kazimierz Jasnoch. Kuchnia regionalna i kaszubska: szare kluski, ruchanki. Karczma działa w sezonie letnim, a to popularny adres, więc w weekendy lepiej przyjść przed typową porą obiadu.

Inne miejsca w Borsku i po sąsiedzku

W Borsku i po sąsiedzku zjesz w restauracji Szum i Las w Largo nad jeziorem (z placem zabaw), w restauracji na Półwyspie Lipa (godzinę spacerem od domków, już we Wdzydzach Tucholskich), w Zajeździe Pod Śluzą, w Karczmie Złota Rybka oraz w weekendowej restauracji Leśna. Na zakupy, a w sezonie także po dania z garmażerki, zajrzyj do Delikatesów Miła w Borsku. Wszystkie te miejsca opisujemy w osobnym tekście: gdzie zjeść w Borsku i okolicy.

Kiedy przyjechać do Borska

• Lipiec i sierpień: pełnia sezonu. Ciepła woda, wszystkie wypożyczalnie i lokale otwarte, najwięcej ludzi na plaży.
• Czerwiec i wrzesień: nasze ulubione miesiące. Woda jeszcze (albo już) ciepła, a na jeziorze i w lesie dużo spokojniej.
• Marzec, kwiecień, maj i październik: cisza, ptaki, mgły nad wodą, a jesienią grzyby. Idealnie na odpoczynek od ludzi, pracę zdalną z widokiem albo długi weekend we dwoje.

Nasze domki przyjmują gości od marca do października. Ceny i zasady pobytu znajdziesz w cenniku.

Noclegi w Borsku nad samym jeziorem

Mamy w Borsku dwa domki w sosnowym lesie, przy samym jeziorze:

• Domek Panorama w pierwszej linii brzegowej, około 50 metrów od wody, z panoramicznym oknem na zachód słońca, klimatyzacją i dwiema sypialniami.
• Domek Forest w drugiej linii, głębiej w lesie, z tarasem z widokiem na jezioro. Jest tu więcej cienia i ciszy.

Przy działce są schody do jeziora, grill, huśtawki i stałe miejsca parkingowe. Wolne terminy sprawdzisz i zarezerwujesz od razu online.

Jeśli dopiero wybierasz region, przeczytaj też nasz tekst Kaszuby - gdzie na wakacje?.