Wakacje na Kaszubach
Kaszuby - miejscowości nad jeziorem. 10 miejsc na wakacje i jak wybrać
Szwajcaria Kaszubska czy południe regionu? Porównujemy 10 miejscowości nad jeziorem na Kaszubach: jakie jezioro, dla kogo i gdzie jest spokojniej.

W tym artykule
Kaszuby mają setki jezior, więc pytanie „gdzie nad jezioro?” ma tu wiele dobrych odpowiedzi. Różnią się przede wszystkim charakterem. Szwajcaria Kaszubska to pagórki, rynnowe jeziora i dużo atrakcji, ale też więcej ludzi. Południe regionu, wokół Jeziora Wdzydzkiego, to duża woda, sosnowe lasy i spokój. Poniżej zebraliśmy 10 miejscowości nad jeziorem, które warto wziąć pod uwagę, i podpowiadamy, jak wybrać tę dla siebie.
Jak wybrać miejscowość nad jeziorem na Kaszubach
Zanim wybierzesz konkretne miejsce, odpowiedz sobie na trzy pytania:
- Atrakcje czy cisza? Jeśli chcesz codziennie gdzieś jeździć, wybierz Szwajcarię Kaszubską. Jeśli chcesz odpocząć nad wodą i w lesie, wybierz południe Kaszub.
- Duże jezioro czy małe? Na dużym jeziorze, takim jak Wdzydze czy Charzykowskie, pożeglujesz i popływasz daleko. Mniejsze jeziora są bardziej kameralne.
- Plaża gminna czy własne zejście do wody? Domki w pierwszej linii brzegowej dają poranną kąpiel bez tłumów. Plaże gminne mają za to pomosty, zjeżdżalnie i wypożyczalnie.
Szwajcaria Kaszubska: jeziora wśród wzgórz
Chmielno
Chmielno leży między jeziorami Białym i Kłodno, tuż przy Kółku Raduńskim, czyli pętli jezior Raduńskich Górnego i Dolnego. Słynie z Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów, gdzie latem odbywają się warsztaty garncarskie. Są tu przystanie kajakowe i wypożyczalnie łodzi, a samo Kółko Raduńskie to popularny szlak kajakowy.
Dla kogo: dla aktywnych, rodzin i miłośników kaszubskiego rękodzieła.
Ostrzyce
Ostrzyce leżą nad Jeziorem Ostrzyckim, przy Drodze Kaszubskiej, malowniczej trasie przez Szwajcarię Kaszubską. Są tu pensjonaty, gospodarstwa agroturystyczne, restauracje i wypożyczalnie łodzi. Niedaleko jest Złota Góra z widokiem na Kółko Raduńskie i Wieżyca, najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego (329 m n.p.m.).
Dla kogo: dla tych, którzy chcą mieć widoki i atrakcje Szwajcarii Kaszubskiej pod ręką.
Stężyca
Stężyca leży nad Jeziorem Raduńskim Górnym, na trasie Kółka Raduńskiego. To dobra baza na kajaki, rower i wycieczki po Szwajcarii Kaszubskiej, z większą liczbą noclegów i sklepów niż w małych wsiach.
Dla kogo: dla wodniaków i rodzin, które chcą mieć wszystko pod ręką.
Kartuzy
Kartuzy to miasto nad Jeziorami Klasztornymi, stolica Szwajcarii Kaszubskiej. Najważniejszy zabytek to dawny klasztor kartuzów z kolegiatą, której dach przypomina wieko trumny. Kartuzy to raczej baza na wycieczki niż wakacyjna wieś nad wodą, ale dobra, jeśli ktoś woli miasto.
Dla kogo: dla zwiedzających i osób, które cenią sklepy, restauracje i dobrą komunikację.
Południe Kaszub: Jezioro Wdzydzkie i lasy
Borsk
Borsk leży na samym południowym krańcu Jeziora Wdzydzkiego, jednego z największych jezior Kaszub, w miejscu, gdzie z jeziora wypływa Wda. Jest tu gminna plaża z pomostami, marina i wypożyczalnie kajaków. Ze wsi ruszają spływy Wdą, a obok działa lotnisko, z którego można polecieć paralotnią w tandemie. Dookoła są sosnowe lasy Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, a dalej na południe zaczynają się Bory Tucholskie.
Dla kogo: dla szukających spokoju, dużej wody i lasu, dla żeglarzy, kajakarzy i rodzin z dziećmi.
Więcej o samej wsi przeczytasz w przewodniku po Borsku.
Wdzydze Kiszewskie
Wdzydze Kiszewskie leżą w miejscu, gdzie spotykają się cztery ramiona Krzyża Jezior Wdzydzkich. Jest tu Kaszubski Park Etnograficzny, czyli najstarszy skansen w Polsce, założony w 1906 roku, i 36-metrowa wieża widokowa z widokiem na całe jezioro.
Dla kogo: dla rodzin i osób zainteresowanych kulturą Kaszub.
Wdzydze Tucholskie
Wdzydze Tucholskie leżą nad południowym ramieniem Jeziora Wdzydzkiego, kilka kilometrów od Borska. To spokojna wieś z dostępem do wody i bliskością lasu. Jest tu też nasza ulubiona restauracja z domową kuchnią, Pod Brzozami (więcej w tekście gdzie zjeść w okolicy).
Dla kogo: dla szukających ciszy i kameralnych noclegów.
Wiele
Wiele to duża wieś w gminie Karsin nad Jeziorem Wielewskim, w Ziemi Zaborskiej. Największą atrakcją jest Kalwaria Wielewska z kaplicami stacji drogi krzyżowej z 1915 roku. Działa tu też muzeum regionalne z lokalną sztuką ludową.
Dla kogo: dla tych, którzy chcą połączyć jezioro z lokalną kulturą, z dala od tłumów.
Dziemiany
Dziemiany leżą nad Jeziorem Rzuno, w otoczeniu kolejnych jezior i lasów. Gmina Dziemiany należy do Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, podobnie jak okolice Borska. To dobra baza dla miłośników rowerów i leśnych tras.
Dla kogo: dla aktywnych, którzy lubią las i mniejsze jeziora.
Na pograniczu z Borami Tucholskimi
Charzykowy
Charzykowy leżą nad Jeziorem Charzykowskim, na pograniczu Kaszub i Borów Tucholskich, niedaleko Chojnic i Parku Narodowego Bory Tucholskie. Uchodzą za kolebkę polskiego żeglarstwa śródlądowego, a w okolicy jest kilkadziesiąt jezior.
Dla kogo: dla żeglarzy i osób, które chcą połączyć jezioro z Parkiem Narodowym.
Porównanie: miejscowości nad jeziorem na Kaszubach
| Miejscowość | Jezioro | Charakter |
|---|---|---|
| Chmielno | Białe, Kłodno, Kółko Raduńskie | Atrakcje, ceramika, kajaki |
| Ostrzyce | Ostrzyckie | Widoki, Szwajcaria Kaszubska |
| Stężyca | Raduńskie Górne | Kajaki, dobra infrastruktura |
| Kartuzy | Klasztorne | Miasto, zabytki |
| Borsk | Wdzydze | Spokój, duże jezioro, las, Wda |
| Wdzydze Kiszewskie | Krzyż Jezior Wdzydzkich | Skansen, wieża widokowa |
| Wdzydze Tucholskie | Wdzydze | Cisza, kameralnie |
| Wiele | Wielewskie | Kultura Ziemi Zaborskiej |
| Dziemiany | Rzuno i okoliczne | Rower, las, małe jeziora |
| Charzykowy | Charzykowskie | Żagle, Park Narodowy |
Nasz wybór: Borsk nad Jeziorem Wdzydzkim
Jesteśmy stronniczy, bo mamy w Borsku domki. Wybraliśmy to miejsce właśnie dlatego, że łączy rzeczy, których rzadko jest razem: duże jezioro z żaglówkami, rzekę na spływy, sosnowy las za progiem i spokój, którego latem brakuje w bardziej znanych miejscowościach. Do skansenu, Kościerzyny czy Borów Tucholskich jest stąd blisko, a Szwajcarię Kaszubską też da się zobaczyć w jeden dzień.
Nasze dwa domki stoją w sosnowym lesie nad samym Jeziorem Wdzydzkim:
- Domek Panorama w pierwszej linii brzegowej, około 50 metrów od wody, z panoramicznym oknem na zachód słońca.
- Domek Forest w drugiej linii, głębiej w lesie, z tarasem z widokiem na jezioro.
Przy działce są schody prosto do jeziora. Wolne terminy sprawdzisz i zarezerwujesz online. Jeśli dopiero wybierasz region, przeczytaj też Kaszuby - gdzie na wakacje? i przewodnik po Jeziorze Wdzydzkim.
Najczęstsze pytania
Jakie miejscowości na Kaszubach leżą nad jeziorem?
Najpopularniejsze to Chmielno, Ostrzyce i Stężyca w Szwajcarii Kaszubskiej, Kartuzy nad Jeziorami Klasztornymi, a na południu regionu Borsk, Wdzydze Kiszewskie i Wdzydze Tucholskie nad Jeziorem Wdzydzkim, Wiele i Dziemiany. Na pograniczu z Borami Tucholskimi leżą Charzykowy nad Jeziorem Charzykowskim.
Gdzie na Kaszuby nad jezioro, żeby było spokojnie?
Spokojniej jest zwykle na południu Kaszub, wokół Jeziora Wdzydzkiego i w okolicach Borska, Wiela i Dziemian. Szwajcaria Kaszubska ma więcej atrakcji, ale w szczycie sezonu bywa tam tłoczno.
Jakie jest największe jezioro na Kaszubach?
Za największy akwen regionu uchodzi Jezioro Wdzydzkie, nazywane Morzem Kaszubskim. Razem z połączonymi jeziorami tworzy Krzyż Jezior Wdzydzkich o powierzchni ponad 1400 hektarów.
Gdzie na Kaszuby nad jezioro z dziećmi?
Dobrze sprawdzają się miejscowości z gminną plażą i atrakcjami w pobliżu, na przykład Borsk z plażą i skansenem we Wdzydzach Kiszewskich niedaleko albo Chmielno z muzeum ceramiki i wypożyczalniami sprzętu.
Czy na Kaszubach są miejscowości nad jeziorem z dostępem do wody od domku?
Tak. W wielu miejscowościach są domki w pierwszej linii brzegowej. W Borsku nasz domek Panorama stoi około 50 metrów od wody, a przy działce są schody prosto do Jeziora Wdzydzkiego.

Czytaj dalej
Na wodzieSpływ kajakowy Wdą z Borska. Trasy, czas i praktyczne rady
Borsk to jeden z najpopularniejszych punktów startu na Wdzie. Opisujemy trasę do Czarnej Wody, spokojniejszy Kanał Wdy i odcinek przez jezioro, z czasem przepłynięcia i radami od gospodarzy z Borska.
AtrakcjeSkansen we Wdzydzach Kiszewskich. Przewodnik po najstarszym skansenie w Polsce
Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach to najstarszy skansen w Polsce: 22 hektary, 59 budynków, kościół, karczma i szkoła. Podpowiadamy, jak zwiedzać, kiedy wejść za darmo i jak połączyć wizytę z urlopem w Borsku.
Praca zdalnaPraca zdalna nad jeziorem. Workation na Kaszubach w domku z Wi-Fi
Laptop na stole z widokiem na jezioro, kajak przed pracą i zachód słońca po ostatnim callu. Jak zaplanować home office nad Jeziorem Wdzydzkim i na co zwrócić uwagę.
